cPanel Lisans Türleri: Hangisini Seçmeli?

Bir cPanel lisansı alırken cevaplaman gereken iki soru var: kaç hesap barındıracaksın ve sunucu sanal mı fiziksel mi. İkisi de basit görünür; ikisinin de cevabı çoğu kişinin sandığından farklıdır. Birincisini yanlış cevaplarsan bunu aylar sonra, yeni bir müşteri kaydederken öğrenirsin. İkincisini yanlış cevaplarsan kurulumun ilk dakikasında öğrenirsin.

Kademeler neyi sınırlar, neyi sınırlamaz

Dört kademe var ve aralarındaki tek yapısal fark hesap sayısı:

• Solo — 1 hesap
• Admin — 5 hesap
• Pro — 30 hesap
• Premier — 100 hesap; üstü ek hesap paketleriyle genişler

Burada asıl önemli olan, listede olmayan şey: kademeler arasında özellik farkı yok. Solo lisansta kapalı olan bir WHM modülü, çalışmayan bir API çağrısı ya da kısıtlanmış bir EasyApache profili yok. AutoSSL, ModSecurity, cPanel/WHM API, DNS kümesi, yedekleme yapılandırması — hepsi her kademede aynı. Ödediğin şey iki şey: aynı anda kaç cPanel hesabı tutabileceğin ve lisansın hangi sunucu türünde geçerli olduğu.

Özellik kısıtı gibi görünen tek durum en alt kademede: bayi hesabı da bir cPanel hesabı olduğu için tek hesaplık lisansla bayilik yapılamaz. Bu bir kilit değil, aritmetik.

"Hesap" ne sayılır, ne sayılmaz

Lisansın saydığı birim cPanel hesabıdır: kendi kullanıcı adı, kendi home dizini, kendi kotası olan birim. Dosya sistemindeki karşılığı /var/cpanel/users/ altındaki her bir dosyadır.

Sayılanlar:

• normal hesaplar
• bayi hesapları (bayi de bir cPanel hesabıdır)
• askıya alınmış hesaplar

Sayılmayanlar:

• addon domain, park edilmiş domain, alt domain
• e-posta hesapları ve FTP kullanıcıları
• root ve sistem kullanıcıları

Çalışan bir sunucuda gerçek sayıyı öğrenmek için:

ls -1 /var/cpanel/users | wc -l

Çapraz kontrol istersen wc -l < /etc/trueuserdomains da işini görür: bu dosya her hesabın yalnızca ana alan adını tutar, yani normal şartlarda aynı sayıyı verir. İki sayı tutmuyorsa dosya bayatlamış demektir, önce onu araştır. Programatik olarak lazımsa /usr/local/cpanel/bin/whmapi1 listaccts aynı veriyi ayrıntısıyla döner; günlük kullanımda ilk komut yeterli.

En sık yapılan hata askıya alınmış hesaplardır. Ödeme yapmayan sekiz müşteriyi askıya aldın; siteleri kapalı, sana para kazandırmıyorlar, ama lisans slotlarını hâlâ tutuyorlar. Slot yalnızca hesabı tamamen silmekle (terminate) boşalır. 30 hesaplık Pro lisansta 24 aktif artı 8 askıda müşteri 32 eder; yani zaten limitin üstündesin ve bunu ancak 33. hesabı açmaya çalışırken fark edersin.

Ters yöndeki hatayı da söylemek gerek: lisans kademesini düşürmek için müşterileri tek hesapta toplamak. 40 siteyi addon domain olarak tek hesaba yığarsan lisans gerçekten 1 hesap sayar, orası doğru. Ama o 40 site artık aynı home dizinini, aynı sistem kullanıcısını, aynı disk kotasını ve aynı yedekleme birimini paylaşır. Birinin WordPress'i ele geçirilirse hepsi aynı UID altındadır ve tek bir siteyi ayrı geri yükleyemezsin. Lisans faturasından kazandığını ilk olayda fazlasıyla ödersin.

Sunucu türü lisansın yarısıdır

cPanel lisansları iki ayrı ailede satılır: sanal sunucular (Cloud/VPS) ve fiziksel sunucular (dedicated — cPanel'in terminolojisinde "metal").

• Solo — sanal ve fiziksel sürümleri var
• Admin — yalnızca sanal
• Pro — yalnızca sanal
• Premier — sanal ve fiziksel sürümleri var

Bunun pratik sonucu şu: fiziksel bir sunucuda 12 hesap barındırıyorsan Pro alamazsın. Tek hesabın üstünde fiziksel taraftaki ilk seçenek Premier'dir; yani 12 hesap için 100 hesaplık lisans alırsın. Bu, donanım kararını kimseye haber vermeden bir lisans kararına çevirir. Küçük ve orta ölçekli hosting işinde aynı yükü taşıyan bir KVM sunucu ile bir fiziksel makine arasındaki gerçek fark çoğu zaman kira bedelinde değil, lisans kademesinde ortaya çıkar.

Kritik nokta: sunucu türünü sen beyan etmiyorsun. cPanel kurulumda ve lisans doğrulaması sırasında makinede sanallaştırma tespiti yapar, sonucu doğrulamaya dahil eder. Fiziksel görünen bir makinede bulut lisansı da, sanal görünen bir makinede fiziksel lisans da reddedilir. Sipariş formuna ne yazdığının bir hükmü yok.

Sunucu türünü beş saniyede tespit etmek

Sipariş vermeden önce sunucuda tek komut:

systemd-detect-virt

Çıktı kvm, qemu, vmware, xen, microsoft, oracle, lxc, openvz gibi bir değer ya da none olur. Çıkış kodu da aynı bilgiyi taşır: sanallaştırma bulunursa 0, bulunmazsa 1. Yalnızca hipervizör soruyorsan systemd-detect-virt --vm, yalnızca konteyner soruyorsan -c.

Tek kaynağa güvenme, ikinci bir komutla doğrula (ilk ikisini root olarak çalıştır):

• dmidecode -s system-product-name → KVM, VMware Virtual Platform, OpenStack Nova ya da PowerEdge R640 gibi gerçek bir model adı
• cat /sys/class/dmi/id/sys_vendor → üretici ya da hipervizör adı
• lscpu | grep -i hypervisor → sanal makinede Hypervisor vendor: satırı

İki komut aynı şeyi söylüyorsa karar nettir. Söylemiyorsa dur, çünkü istisnai durumlardan birindesin:

• Bazı sağlayıcılar hipervizörü CPUID'den gizler. systemd-detect-virt none döner ama makine aslında sanaldır; genelde DMI ürün adı ele verir.
• Bare-metal-as-a-service ürünlerinde tersi olur: makine gerçekten fizikseldir, ama DMI dizeleri sağlayıcının platform adını taşır.
• Çıktı openvz, lxc ya da docker ise hangi kademeyi alacağından önce gelen bir sorunun var. cPanel konteyner tabanlı sanallaştırmayı desteklemiyor; çözüm başka bir lisans değil, tam sanallaştırma sunan bir sunucu.

Sağlayıcının ürün sayfasındaki kelimeye göre değil, bu komutların çıktısına göre sipariş ver.

Yanlış seçim nasıl görünür

Üç ayrı arıza, üç ayrı belirti:

• Sunucu türü uyuşmuyor. Kurulum ya da ilk doğrulama lisansı geçersiz sayar. 2087 portunda WHM yerine lisans hatası ekranı gelir; servisler ayaktadır, müşteri siteleri açıktır, ama yönetim kilitlidir. Ayrıntı /usr/local/cpanel/logs/license_log dosyasına düşer, önbelleklenen lisans /usr/local/cpanel/cpanel.lisc dosyasında durur. Lisans doğru türe çevrildikten sonra /usr/local/cpanel/cpkeyclt yenisini hemen çeker; zamanlanmış kontrolü beklemene gerek yok.
• Hesap limiti doldu. Bu daha yumuşak bir arıza: mevcut hesaplar çalışmaya devam eder, hiçbir site kapanmaz, e-posta akmaya devam eder. Sadece yeni hesap açılamaz; WHM hesap oluşturmayı lisans limiti nedeniyle reddeder. İyi haber, bunu gece üçte değil mesai saatinde öğreniyor olman. Kötü haber, tam da bir müşteri kaydederken öğreniyor olman.
• IP değişti. Lisans anahtar dosyasına değil, sunucunun IP adresine bağlıdır. Ana IP'yi değiştirdiysen ya da makineyi taşıdıysan eski adrese tanımlı lisans yeni makineyi doğrulamaz. Doğru sıra: önce panelden IP'yi güncelle, sonra sunucuda cpkeyclt çalıştır, hâlâ bir tuhaflık varsa verify.cpanel.net üzerinden dışarıdan bak.

NAT arkasındaki sunucularda fazladan bir tuzak var: lisans, dışarıdan görünen genel IP'ye tanımlanır, arayüzdeki 10.x ya da 192.168.x adresine değil. cPanel'in NAT yapılandırmasını ilk kurulumda doğru işaretlemezsen doğrulama yanlış adresle yapılır ve hata mesajı sana bunu açıkça söylemez.

30'dan 100'e sıçrama

Pro ile Premier arasında hiçbir şey yok. 31. hesabı açtığın gün yukarı geçersin ve bu, cPanel lisanslamasında vereceğin tek gerçek planlama kararıdır.

• 20 hesabın var ve yılda beş müşteri ekliyorsan Pro rahat; konuyu kapat.
• 26-28 bandındaysan geçişi şimdiden bütçele. 31. müşteri takvimine bakmadan gelir.
• 40 hesabın iki sunucuya dağılmışsa bu, 40 hesabın tek sunucuda durmasından farklı bir faturadır. Yükü zaten bölmen gereken bir noktadaysan lisans bu kararı ödüllendirir; yalnızca lisans için bölmek ise ikinci bir sunucunun tüm yönetim maliyetini satın almak demektir.

Aylık lisansla çalışıyorsan bu sıçrama geri alınabilir bir karardır: bir dönem Premier'de kal, hesap sayısı düşerse sonraki dönem Pro'ya dön. cPanel lisansları aylık ilerler; taahhüt ve cayma bedeli olmadığı için kademeyi büyümene göre dönem dönem yukarı ya da aşağı alabilirsin.

Karar sırası

• Sunucuda systemd-detect-virt çalıştır, cevabı yaz: sanal mı fiziksel mi.
• Mevcut hesap sayısını ölç (ls -1 /var/cpanel/users | wc -l), üstüne 12 aylık gerçekçi büyümeyi ekle.
• Fizikselse: tek hesap Solo, fazlası Premier.
• Sanalsa: 1 hesap Solo, 5'e kadar Admin, 30'a kadar Pro, üstü Premier.
• Sunucunun internete gösterdiği genel IP'yi not et; lisans ona bağlanacak.

Aynı makinede cPanel'in yanına gelen CloudLinux ve benzeri lisanslar bu kademelere hiç uymaz; her birinin kendi sayım birimi ve kendi sınırı vardır, yani ayrı bir planlama işidir. cPanel'in yanında neyin durduğunu görmek için kontrol paneli lisansları sayfasına bakabilirsin.

vialicense'da lisans, anahtar dosyasına değil sunucunun IP adresine bağlanır. Aktivasyon otomatiktir: ön ödemeli bakiyeden düşer, onay adımı yoktur, genellikle bir dakika içinde çalışır. Kurulum sunucuda tek komuttur; betik lisansı IP'den bulur. Sunucu taşıdığında IP'yi panelden kendin değiştirirsin, eski adres anında durur. Aynı işlemlerin tamamı — oluşturma, yenileme, askıya alma, IP taşıma — REST API üzerinden de yapılabilir; WHMCS'e ya da kendi paneline bağlayacaksan uç noktalar açıktır.